Savaş Tarımı Vurdu: Gübre ve Mazotta Sert Artış
İran-İsrail-ABD gerilimi sonrası Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar tarımsal girdileri vurdu. Gübre fiyatları yüzde 40'a varan artış gösterirken, mazot 75 lirayı aştı. TZOB, 'Üretim ve gıda arzı risk altında' uyarısı yaptı.
Haberin Özeti
- • İran-İsrail gerilimi ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar nedeniyle gübre fiyatları yüzde 40'a varan artış gösterirken, mazot litresi 75 lirayı aştı.
- • Türkiye'nin tarımsal girdilerinin yüzde 90'ını ithal etmesi nedeniyle, TZOB üretim ve gıda arzının ciddi risk altında olduğunu belirtti.
- • TZOB, çiftçilerin artan maliyet yükünü hafifletmek amacıyla gübre ve mazotta acil destek paketleri ile vergi muafiyeti çağrısında bulundu.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, İran ile İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri arasında yaşanan savaşın tarımsal girdi piyasalarına etkisini değerlendirdi. Bayraktar, Türkiye’nin tarımsal üretimde kullanılan kimyasal gübre ve mazot hammaddelerinin yaklaşık yüzde 90’ını ithal ettiğini hatırlatarak, fiyatların küresel gelişmelere ve döviz kuruna bağlı olarak hızla değiştiğini söyledi.
Savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’nda gemi geçişlerinde yaşanan aksaklıkların enerji, gübre ve gıda sistemleri üzerinde ciddi riskler oluşturduğunu belirten Bayraktar, sevkiyat zincirindeki daralmanın doğrudan fiyatlara yansıdığını ifade etti. Nitekim 2025 yılındaki çatışmalar sonrası gübre fiyatlarında yüzde 40’a varan artışlar görülürken, 28 Şubat 2026’da başlayan savaşın ardından da benzer bir tablo ortaya çıktı.
TZOB verilerine göre savaş öncesi ve sonrası gübre fiyatlarında dikkat çekici artışlar yaşandı. Kalsiyum amonyum nitrat gübresi yüzde 26,5 artışla 16 bin 48 liradan 20 bin 295 liraya yükselirken, amonyum sülfat gübresi yüzde 23,3 artarak 17 bin 439 liraya çıktı. ÜRE gübresi yüzde 19,5 artışla 31 bin 124 liraya, DAP gübresi yüzde 9,6 artışla 38 bin 943 liraya, 20.20.0 kompoze gübresi ise yüzde 8,3 artışla 25 bin 888 liraya yükseldi.
Mazot fiyatlarında da benzer bir yükseliş yaşandı. Savaş öncesinde litre fiyatı 61 lira 41 kuruş olan mazot, savaş sonrası yüzde 22,3 artarak 75 lira 12 kuruşa çıktı. Bayraktar, mazot fiyatının yaklaşık yüzde 40’ının vergiden oluştuğunu belirterek, çiftçinin kullandığı mazottan vergi alınmaması gerektiğini vurguladı.
Artan maliyetler nedeniyle çiftçilerin yeterli gübre kullanamayabileceğine dikkat çeken Bayraktar, bunun üretimde verim düşüşüne ve gıda fiyatlarında artışa yol açabileceğini söyledi. Özellikle gübre kullanımının en yoğun olduğu bu dönemde fiyat artışlarının üreticiyi zor durumda bıraktığını ifade etti.
Gübre piyasasını dengelemek adına gümrük vergilerinin sıfırlanması, ihracatın yasaklanması ve bazı gübre türlerinin yeniden kullanıma açılması gibi adımların olumlu olduğunu belirten Bayraktar, asıl önemli olanın çiftçinin bu girdileri satın alabilmesi olduğunu dile getirdi.
TZOB, savaşın uzama ihtimaline karşı çiftçilerin artan maliyet yükünün hafifletilmesi için gübre ve mazotta acil destek paketlerinin hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Bakmadan Geçme
