700 Yıllık 6 Yeni Mezar Gün Yüzüne Çıkarıldı
Halime Hatun Kümbeti'nin de bulunduğu tarihi alanda 1000'e yakın mezar taşı inceleniyor. Kazılar, Geleceğe Miras Projesi kapsamında yoğun şekilde sürdürülüyor.
Van'ın Gevaş ilçesindeki Selçuklu Mezarlığı'nda yürütülen kazı ve restorasyon çalışmalarında 6 yeni mezar gün yüzüne çıkarıldı.
Türkiye'deki en büyük Türk-İslam mezarlıklarından biri olan, 700 yıl önce yaptırılan Halime Hatun Kümbeti'nin de içinde bulunduğu alanda, Kültür ve Turizm Bakanlığının izniyle 2022'de başlatılan kazı ve restorasyon çalışması sürüyor.
Bu yıl Cumhurbaşkanlığı himayelerinde Geleceğe Miras Projesi'ne dahil edilen, Van Müzesi Başkanlığı'nda, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Sanat Tarihi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ercan Çalış'ın bilimsel danışmanlığında yürütülen kazılarda, alanında uzman 15 kişilik ekip çalışma yürütüyor.
Boyları 2,5 metreye varan, üzerlerindeki yazı ve geleneksel motiflerle ilgi çeken 1000'e yakın mezar taşının bulunduğu 50 dönümlük alanda bu yıl ortaya çıkarılan 6 mezar üzerindeki kitabeler, akademisyenlerce çözümleniyor.
"Mezar taşlarıyla ilgili çalışmalarımız devam ediyor"
Doç. Dr. Ercan Çalış, gazetecilere, kazılarda önemli bulguların elde edildiğini, alanda 1000'e yakın mezar taşı tespit ettiklerini söyledi.
Bu yılki çalışmalarda yaklaşık bir metre toprak örtüsü altında kalmış 6 yeni mezarı gün yüzüne çıkardıklarını belirten Çalış, şunları kaydetti:
"Bu yıl Geleceğe Miras Projesi'ne dahil edilmemiz çalışma kapasitemizi daha da artırdı. Çalışmalar yoğun bir şekilde devam ediyor. Bu yıl 50 mezar taşına müdahale edildi. 40'ının zemin blokajı, 10'unun liken temizliğini yaptık. Tamamen toprak altında kalmış, pafta numarası olmayan 6 mezar taşını yaklaşık 700-750 yıl sonra gün yüzüne çıkardık. Mezar taşlarıyla ilgili çalışmalarımız devam ediyor.
2022'de başlattığımız kazı ve restorasyon çalışmaları kapsamında şu ana kadar 180 mezar taşının zemin blokajı, 85 taşın liken temizliği yapıldı. Kırılmış 15 mezar taşı birleştirildi. Toprak altında kalan 25 mezar taşını gün yüzüne çıkardık. Valiliğimiz organizasyonunda büyük ölçüde bir çevre düzenlenmesi yapılıyor. Bunun birkaç ayda tamamlanması hedefleniyor."
Geçen yıl yürüttükleri çalışmada Halime Hatun'un kardeşinin mezarını da bulduklarını anımsatan Çalış, "Bu önemli bir bulguydu. Şahidenin (mezar taşı) üzerindeki kitabeyi çözümledikten sonra mezarın Saltuklu Meliki İzzettin Saltuk'un oğluna, yani Halime Hatun'un kardeşine ait olduğunu tespit ettik.
Halime Hatun Kümbeti, 1335'te Saltuklu Meliki İzzettin Saltuk tarafından kızı için yapılmış. Selçuklu mimarisinin bir şaheseri olma özelliği taşıyor. Kümbet bize Selçukluların kadına verdiği değeri, önemi gösteriyor." ifadelerini kullandı.